Controleleer

De accountantscontrole

Accountancy

Controleleer

De controleleer ook wel auditing genoemd, is de leer van de accountantscontrole. De controleer is verankerd in wet- en regelgeving. Belangrijke regelgeving inzake de controleleer is de NV COS. In de NV Cos staat op hoofdlijnen en voor bepaalde onderwerpen in detail beschreven welke werkzaamheden een accountant minimaal moet doen bij verschillende accountants werkzaamheden.

Controleleer

Externe Verslaggeving

De externe verslaggeving is de wet- en regelgeving omtrent de verslaggeving richting externe partijen, ook wel stakeholders genoemd. De accountant dient zich bewust te zijn welke stakeholders er bij een accountantscontrole van toepassing zijn en daarop zijn werkzaamheden en risico-inschatting baseren. Belangrijke normen omtrent de verslaggeving zijn: Titel 9 BW 2, de RJ en de IFRS.

Externe verslaggeving

BIV

Bestuurlijke Informatie Verzorging (AO BIV) is één van de drie kernvakken van de accountant. De interne beheersing binnen een organisatie is van belang voor de accountant. Indien er bepaalde interne controle maatregelen ontbreken kan dit tot meer werkzaamheden van de accountant leiden. De accountant verricht namelijk systeemgerichte en gegevensgerichte werkzaamheden.

Bestuurlijke informatieverzorging

Vragen of opmerkingen over controleleer?

Maak gebruik van het contact formulier of telefonisch via 0900-0706 (70 cent per minuut)




Controleleer

De controleer gaat over verschillende onderwerpen die van belang zijn voor de accountantscontrole. Het omvat zowel wet- en regelgeving als de verschillende controletechnieken om een conclusie te kunnen trekken over een financieel overzicht, zoals een jaarrekening. Het  accountantsberoep is ontstaan na de industriële revolutie door de groei van het aantal organisatie (en de omvang ervan). Een belangrijk onderdeel van de controleleer is de vertrouwenstheorie van Limperg.

 

Auditing

In de praktijk wordt er ook vaak gesproken over auditing, waarmee controleren wordt bedoeld. Dit is afkomstig van "audire" is aanhoren. Een auditor hoort en verzameld controle-informatie om daar vervolgens een conclusie aan te verbinden. Binnen de accountancy wordt dan ook gesproken over assurance opdrachten, waarmee bedoeld wordt dat er gecontroleerd en een bepaalde zekerheid verkregen kan worden.

Assurance opdrachten zijn bijvoorbeeld:

  • De jaarrekening.
  • Een prognose.
  • De tussentijdse cijfers.
  • Een subsidie eindafrekening.

 

Normen

Als je controleert moet er een norm zijn, waaraan getoetst kan worden. Dit is meestal vastgelegd in wet- en regelgeving bij de assurance opdrachten. Voorbeelden van een norm zijn de wet titel 9 BW 2, de Raad voor de jaarverslaggeving (RJ) of de IFRS. Daarnaast kan het zijn dat bij een subsidieafrekening voorwaarden zijn gesteld in een subsidiebeschikking of in een bepaald controleprotocol. De norm omtrent subsidie kan afkomstig zijn vanuit de subsidiebeschikking maar ook vanuit de subsidieregeling of een wettelijke verordening.



 

Wetgeving binnen de controle

De accountant heeft wet- en regelgeving die van toepassing is bij zijn rol om controlewerkzaamheden uit te voeren. Een accountant staat ingeschreven in een register van de NBA (De Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants).

Wet op het accountantsberoep

De Wet op het accountantsberoep (WAP)  is ontstaan na de fusie van fusie van het Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants (Koninklijk NIvRA) en de Nederlandse Orde van Accountants-Administratieconsulenten (NOvAA). Door de fusie zijn beide instituten doorgegaan als de NBA.

Verordening gedrags- en beroepsregels accountants

Een accountant dient zich te houden aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Dit zijn de fundamentele beginselen.

  1. Professionaliteit
  2. Integriteit
  3. Objectiviteit
  4. Vakbekwaamheid en zorgvuldigheid
  5. Vertrouwelijkheid

Professionaliteit: De accountant onthoudt zich van gedrag dat het accountantsberoep in diskrediet kan brengen. Tevens draagt de accountant zorg voor maatregelen indien er een vermoeden bestaat dat een organisatie zich niet aan wet- en regelgeving houdt.

Integriteit: Een accountant is eerlijk en oprecht. Indien anderen zicht niet integer handelen zal een accountant maatregelen nemen of voldoende afstand nemen.

Objectiviteit: Een accountant dient onafhankelijk te zijn en laat zicht niet beïnvloeden door vooroordelen of belangenverstrengeling.

Vakbekwaamheid en zorgvuldigheid: De accountant kent de wet- en regelgeving op een dusdanig niveau dat hij zijn werk voldoende goed kan uitoefenen. De diensten dienen tijdig en grondig verricht te kunnen worden.

Vertrouwelijkheid: Een accountant heeft de plicht tot geheimhouding, tenzij er een plicht bestaat tot openbaarmaking of verstrekken van informatie door een gerechtelijke uitspraak. Daarnaast is ook overdracht naar een opvolgend accountant een collegiaal overleg toegestaan. Niet alleen de accountant maar ook de betrokken medewerker leven dit beginsel na.

 

Er kunnen zich bedreigingen voordoen die in wezen of in schijn deze fundamentele beginselen niet als nageleefd beschouwd kunnen worden. Een accountant dient te toetsen of er voldaan is aan de fundamentele beginselen en indien er bedreigingen zijn, deze met een maatregel tot een aanvaardbaar laag niveau te reduceren.

 

Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten

De Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) is sinds 2014 van toepassing voor accountants die assurance opdrachten uitvoeren. De wijzing is in 2014 doorgevoerd, vanwege de behoefte van het maatschappelijk verkeer inzake een accountant die onafhankelijk is. Voor 2014 was er verouderde regelgeving gebaseerd op de Code of Ethics (CoE). Tevens zijn er wijziging aangebracht in de Wet Toezicht van Accountantsorganisaties (Wta) in 2012 en is het toezicht door de AFM aangescherpt.